Αθανάσιος Δεικτάκης, ΧΑΝΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ - 3/5/79
Τρία χρόνια μετά το θάνατο του Αλ. Παναγούλη, ο δημοσιογράφος Αθ. Δεικτάκης παίρνει συνέντευξη από το σύντροφο του αγωνιστή Γιάννη Κλωνιζάκη, που τότε ήταν δήμαρχος Χανίων.
Ακολουθεί η συνέντευξη στα "Χανιώτικά Νέα":
Πρωτομαγιάτικο πρωϊνό ὅπως καὶ σήμερα πρίν τρία χρόνια καὶ τὸ πανελλήνιο συγκλονιζόταν ἀπό τή θλιβερή εἴδηση τοῦ θανάτου τοῦ ἥρωα τῆς ἀντίστασης Ἀλέκου Παναγούλη.
Πρόωρα καὶ ἀπροσδόκητα στὴν ἀκμὴ τῆς ἡλικίας του καὶ στὸ ἀποκορύφωμα τῆς δράσης του ἔσβησε ὁ πρωταγωνιστὴς τῆς παράτολμης ἀπόπειρας κατὰ τοῦ ἀπεχθοῦς τυράννου.
Ἀλλὰ γιὰ τὴν προσωπικότητα τοῦ Παναγούλη, γιὰ τὴν ὀργάνωση τῆς ἀπόπειρας, γιὰ τὰ πρόσωπα ποὺ συμμετεῖχαν, γιὰ τὶς ἐπιπτώσεις ποὺ εἶχε στὸ ἐσωτερικὸ καὶ ἐξωτερικό, θὰ μᾶς ὁμιλήσει σήμερα στὴ συνέντευξη ποὺ ἀκολουθεῖ ὁ συμπρωταγωνιστὴς τοῦ Ἀλέκου Παναγούλη στὴν ἡρωϊκὴ ἀπόπειρα, σημερινός δήμαρχος Χανίων κ. Γιάννης Κλωνιζάκης, γενικὸς γραμματέας τῆς ΕΣΔΗΝ (ΕΔΗΚ).
Γιάννης Κλωνιζάκης
Ὁ Γιάννης Κλωνιζάκης καταδικάστηκε εἴκοσι πέντε (25) χρόνια φυλακὴ σὰν συναρχηγὸς στὴν ἀπόπειρα καὶ στέλεχος τῆς ὀργάνωσης «Ἑλληνικὴ Ἀντίσταση». Καταδικάστηκε γιά δεύτερη φορά δεκατέσσερεις μῆνες ὅταν βοήθησε μέσα ἀπ' τὶς φυλακές νὰ ἀποδράσουν ὁ Ζαμπέλης καὶ ὁ Βαλυράκης. Ἦταν ἀρχηγὸς στὴν ὀργάνωση σαμποτάζ ΛΑΟΣ. Ἔμεινε πέντε χρόνια στὶς φυλακὲς τοῦ Κορυδαλλοῦ, τῆς Αἴγινας καὶ τῆς Κέρκυρας.
Ἀποφυλακίστηκε τὸν Αὔγουστο τοῦ '73 μαζί μέ τὸν Παναγούλη καὶ πολλούς ἄλλους στὴν ἀμνηστεία ποὺ ἔδωσε τότε ἡ χούντα. Σήμερα, πρῶτος πολίτης τῆς ἱστορικῆς πόλης τῶν Χανίων, μετέφερε τὴν ἀγωνιστική του πνοὴ καὶ τὴν ἐπιστημονική του κατάρτιση στὴν ὡραία εἰρηνικὴ προσπάθεια γιὰ τὸν καλλωπισμὸ καὶ τὴν πρόοδο τῆς πόλης, γιὰ τὴν ἄνοδο τοῦ πολιτιστικοῦ ἐπιπέδου τῶν δημοτῶν του, γιὰ τὴν στερέωση τῆς δημοκρατίας μέσω τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως.
Μόλις τέσσερεις μῆνες ἀπὸ τὴν ἀνάληψη τῶν καθηκόντων του καὶ γίνεται καταφανὴς ἡ δράση του σ' ὅλους τοὺς τομεῖς. Ἀλλὰ ἂς δοῦμε τὴν ἀποκαλυπτικὴ καὶ βαρυσήμαντη συνέντευξη ποὺ εἶχε τὴν καλοσύνη νὰ μᾶς παραχωρήσει μὲ τὴν εὐκαιρία τῆς συμπλήρωσης τριῶν χρόνων ἀπὸ τὸ θάνατο τοῦ Παναγούλη.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Κύριε Δήμαρχε ὡς γνωστὸν εἶστε ὁ φίλος καὶ ὁ στενότερος συνεργάτης τοῦ ἀείμνηστου Ἀλέκου Παναγούλη. Καταδικαστήκατε σὰν συναρχηγός στὴν τολμηρὴ ἐκείνη ἀπόπειρα κατὰ τοῦ σχιζοφρενῆ δικτάτορα. Ἔχουν περάσει 11 χρόνια ἀπό τό συγκλονιστικό ἐκεῖνο γεγονός. Ἄν θέλετε πείτε μας ἡ ἀπόπειρα αὐτή εἶχε ἀντίκτυπο στην περαιτέρω συμπεριφορά τῆς δικτατορίας; Συνετέλεσε σε πολιτικές ἐξελίξεις;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Οἱ ἴδιοι οἱ δικτάτορες σε διηγήσεις πού ἔκαμαν γιά τήν ἀπόπειρα ὁμολόγησαν ὅτι πέρασαν τίς δυσκολότερες στιγμές ἀκόμα καί ἀπό τό ἀντιπραξικόπημα τοῦ βασιλιά τῆς 13ης Δεκεμβρίου 1967. Καί αὐτό ἔχει βάση. Τὸ ἀντιπραξικόπημα τοῦ βασιλιά τὸ ἤξεραν ὅλοι καὶ ὁπωσδήποτε καὶ οἱ δικτάτορες. Εἶχαν λάβει κάποια μέτρα. Πέραν τούτου εἶχε περάσει λίγος καιρός ἀπό τήν 21η Ἀπριλίου κι εἶχαν ἀκόμα τὸ φόβο τοῦ ἀντιπραξικοπήματος καὶ περίμεναν ἀπό τὸ βασιλιά κάτι νὰ κάμει.
Γιατί δέ μπορούμε νὰ ἀγνοήσουμε ὅτι περίμεναν ὅλοι ἀπό τὸ βασιλιά καὶ μόνο νὰ γίνει μιά τέτοια κίνηση, μιά καὶ πολλοί ἀπ' τούς στρατιωτικούς παρέμεναν πιστοί στό στέμμα. Κατ' ἀντίθεση ἡ ἀπόπειρα τούς βρήκε τελείως ἀπροετοίμαστους. Οὐδέ κἄν εἶχαν σκεφτεῖ τὸ θέμα τῆς διαδοχῆς, καὶ ἀκριβῶς στὸ σημεῖο αὐτό ἐμεῖς ποντάραμε. Μήν ξεχνάμε ὅτι ὁ Παπαδόπουλος ἦταν μονοκράτορας ἐκείνη τήν ἐποχή. Ἡ λεγόμενη ἐπαναστατική ἐπιτροπή ὑπάκουε τυφλά σ' αὐτόν. Δέν εἶχαν ποτέ σκεφθεῖ ὅτι ὁ Παπαδόπουλος ἦταν δυνατόν νὰ τεθεῖ ἐκτός ἐνεργείας. Ἡ πράξη τῆς ἀπόπειρας τούς συνεκλόνισε.
Χαρακτηριστικό εἶναι ἐκεῖνο πού ἔγραψε τήν ἐποχή ἐκείνη ἡ «Νταίηλυ Μίρορ»: «Ἡ ἐνέργεια τοῦ Παναγούλη εἶναι τὸ ἀποκορύφωμα τῆς λαϊκῆς ἀντίδρασης κατά τῶν τυράννων. Ἔδωσε τήν εὐκαιρία στόν Παπαδόπουλο νὰ μάθει ποιά εἶναι ἡ τύχη τῶν δικτατόρων».
Ὅπου πήγαιναν ἦταν φανερὰ τὰ δρακόντια μέτρα προστασίας τους. Ὀπωσδήποτε ἡ ἀπόπειρα εἶχε ἐπίδραση στὶς μετέπειτα πολιτικές ἐξελίξεις. Ἀπό τότε κι ἔπειτα κορυφώθηκε ὁ πόλεμος τῆς Εὐρώπης κατά τῆς δικτατορίας. Ἀπό τότε ἄρχισαν οἱ διεργασίες μέσα στοὺς κόλπους τους.
Ὁ Παπαδόπουλος ἄρχισε νὰ ἀμφισβητεῖται καὶ οἱ ἐπίδοξοι ἐπίγονοι ἄρχισαν τόν μεταξύ τους πόλεμο γιὰ τή διαδοχή. Ἡ δέ ἀντιστασιακή δράση πῆρε ἀνοδική πορεία γιὰ νὰ φτάσει στὴν κατάληψη τῆς Νομικῆς, στὸ κίνημα τοῦ Ναυτικοῦ, στά γεγονότα κατά τὸ μνημόσυνο τοῦ Γεωργίου Παπανδρέου καὶ στὸ ἔπος τοῦ Πολυτεχνείου.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Μπορεῖτε ἐν συντομία νά μᾶς πεῖτε πῶς ὀργανώσατε τήν ἀπόπειρα, πόσοι καί ποιοί συμμετεῖχαν καί ἄν εἴσαστε ἕτοιμοι νά ἀντιμετωπίσετε τήν κατάσταση σε περίπτωση ἐπιτυχίας τοῦ ἐγχειρήματός σας;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Ἡ ἐρώτηση αὐτή εἶναι πραγματικά δύσκολη. Ὄχι γιά ἄλλο λόγο ἀλλά διότι δέν ξέρω κατά πόσο εἶναι καιρός νὰ φανερώσωμε πρόσωπα καὶ πράγματα. Ἐν πάση περιπτώσει πολλοί ἀπ' αὐτούς εἶναι ἤδη γνωστοί καί μάλιστα γεννήματα τοῦ ἡρωϊκοῦ μας νησιοῦ. Πρέπει ἐδῶ νὰ ποῦμε ὅτι ποτέ δέ μᾶς ἐνδιέφερε ὁ Παπαδόπουλος αὐτός καθ' ἑαυτόν σάν πρόσωπο. Μᾶς ἐνδιέφερε ὁ Παπαδόπουλος σάν ἔκφραση τῆς δικτατορίας. Βέβαια ὑπῆρχε σχέδιο ἀντιμετωπίσεως τῆς καταστάσεως ὅπως θὰ ἐδημιουργεῖτο μετά τήν ἐπιτυχία τοῦ ἐγχειρήματος, καὶ στηριζόταν στὸν αἰφνιδιασμό καὶ στὴν ἀπροετοιμασία τῶν τυράννων γιὰ διάδοχο σχῆμα.
Από τούς συμμετασχόντας στήν ἀπόπειρα τότε μποροῦμε ν' ἀναφέρουμε αὐτούς πού δικάστηκαν καί καταδικάστηκαν, δηλ. τόν Λευτέρη τόν Βερυβάκη πού εἶναι σήμερα βουλευτής πού καταδικάστηκε ἰσόβια, τόν Στάθη τόν Γιώτα πού εἶναι κι αὐτός βουλευτής, τόν Νίκο το Ζαμπέλη, τόν Νίκο το Λεκανίδη, τόν Γιῶργο Ἐλευθεριάδη, τόν Γιῶργο Ἀβράμη, τόν γιατρό Ἀρτέμη Κλωνιζάκη, τόν Τζάννο Βαλασέλλη, τόν Α. Πρίντεζη.
Πέραν αὐτῶν ἦταν κι ἄλλοι πού ἀνῆκαν στήν ἴδια ὀργάνωση μ' ἐμᾶς δηλ. στήν «Ἑλληνική Ἀντίσταση». Ἡ ὀργάνωσή μας εἶχε πολλά μέλη στήν Ἑλλάδα καὶ στὸ ἐξωτερικό, βασικά Ἕλληνες φοιτητές καὶ ἐργαζόμενους τόσο στὴν Ἰταλία ὅσο καὶ σὲ ἄλλες χώρες τῆς Εὐρώπης. Καὶ αὐτὸς ἦταν ὁ λόγος ποὺ ἡ ὀργάνωση συνέχισε τὸν ἀγῶνά της ὡς τὸ τέλος τῆς δικτατορίας, παρά τὴ σύλληψή μας.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Ποῖος ὁ προσωπικός σας ρόλος στήν ἀπόπειρα;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Δέν θά ἤθελα νά ἀναφερθῶ στόν προσωπικό μου ρόλο στήν ἀπόπειρα γιατί νομίζω ὅτι αὐτό θά ἐθεωρεῖτο προσωπική μου προβολή.
Ἐξάλλου ὁ ρόλος μου καί ἡ συμμετοχή μου εἶναι γνωστή στούς ἀνθρώπους τῆς ἐποχῆς ἐκείνης καί νομίζω φαίνεται ἀπό τήν ἐπιβληθεῖσα ποινή ἀπό τό στρατοδικεῖο.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Πολλά ἔχουν γραφτεῖ καὶ εἰπωθεῖ γιὰ τὸν Ἀλέκο Παναγοῦλη. Ὀπωσδήποτε ἦταν μιὰ προσωπικότητα πολὺ πάνω ἀπὸ τὰ κοινὰ ἀνθρώπινα μέτρα. Λόγω τῆς μακροχρόνιας φιλίας σας εἶστε ὁ μόνος πού μπορεῖτε νά μᾶς σκιαγραφήσετε το ἀνάστημά του.
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Σ' ὅλους τούς Ἕλληνες εἶναι γνωστή ἡ προσωπικότητα τοῦ Ἀλέκου Παναγούλη. Δὲ μοῦ φαίνεται πὼς εἶναι σωστὸ νὰ τὴν περιγράφει κανείς, ὅσο στενὸς φίλος του κι ἂν ἦταν, γιατί ὁπωσδήποτε θὰ τὸν ἀδικήσει.
Πάντως καὶ μόνο τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ ἄνθρωποι τῆς γενιᾶς μας σέ μεγάλο βαθμό ὁδηγοῦνται ἀκόμη ἀπό τὸ πνεῦμα του σέ πολλές τους ἐνέργειες καὶ θυμοῦνται τὸ τί εἶπε ἢ τὸ τί ἔκανε ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τοῦ ’61, ποὺ πρωτοεμφανίστηκε στὸν συνδικαλισμό, στὸ Πολυτεχνείο καὶ στὴν ἘΦΕΕ. Εἶναι ἀρκετὸ γιὰ νὰ δείξει τὸ μέγεθος τῆς προσωπικότητάς του.
Ὁ Παναγούλης ἦταν ἄνθρωπος πού ἀγαποῦσε καί φύλασσε τίς ἑλληνικές παραδόσεις καί σεβόταν τούς ἀντιπάλους του καί πού ἦταν πάντα ἴσιος καί καλός φίλος.
Ἦταν ἄνθρωπος ὁ παραδεδεγμένος ἀγωνιστής καί ὁ ἀδιαμφισβήτητος πατριώτης, ἦταν ὁ πραγματικός δημοκράτης.
Κρίμα πού χάθηκε.
